Bij de maker van Claude schrijft de AI inmiddels het grootste deel van de software. Dat klinkt misschien als een ver-van-mijn-bedshow, maar het raakt aan een vraag die jou wél aangaat: als AI straks steeds meer werk overneemt, wie wordt daar dan beter van?

Een opvallend cijfer om mee te beginnen: bij Anthropic, het bedrijf achter AI-assistent Claude, wordt sinds mei meer dan tachtig procent van alle nieuwe programmacode niet door mensen geschreven, maar door Claude zelf. Een doorsnee ontwikkelaar levert er acht keer zoveel werk als in 2024. De mens bepaalt nog wat er moet gebeuren en controleert het resultaat, maar het typwerk is grotendeels uitbesteed aan de AI.

Anthropic publiceerde die cijfers vorige week in een opvallende publicatie, en concludeert: AI helpt inmiddels bij het bouwen van AI. Doorgetrokken naar de toekomst wijst dat richting iets wat onderzoekers recursieve zelfverbetering noemen, oftewel AI die zelfstandig zijn eigen, betere opvolger ontwerpt. In gewone taal: een AI die een nog slimmere AI maakt, die op zijn beurt weer een slimmere maakt, in een steeds hoger tempo. Zover zijn we nog niet, en onvermijdelijk is het ook niet, schrijft het bedrijf. Maar het zou sneller kunnen gaan dan instituties kunnen bijbenen.

Dat het hard gaat, onderbouwt Anthropic met meetbare trends. De lengte van klussen die AI zelfstandig kan afronden, verdubbelt ongeveer elke vier maanden. Een jaar geleden ging het om taken van een uur, nu om klussen van een hele werkdag. Als die lijn doorzet, komen taken van weken binnen een paar jaar in beeld. Het bedrijf plaatst er zelf netjes een kanttekening bij: het aantal regels code is een ruwe maat, en die "acht keer" overdrijft de echte productiviteitswinst vrijwel zeker. Maar de richting is onmiskenbaar.

Een oproep tot pas op de plaats

Wat de publicatie bijzonder maakt, is niet de techniek maar de boodschap erachter. Anthropic pleit ervoor dat de industrie afspraken maakt over hoe ver en hoe snel dit mag gaan, tot en met een mogelijke tijdelijke pauze in de ontwikkeling. Aan die pauze hangt wel een harde voorwaarde: dan moeten álle grote spelers meedoen, ook de bedrijven die hun modellen openbaar weggeven en de labs buiten het Westen. En er moet wederzijdse controle zijn, zodat iedereen kan zien dat de ander zich eraan houdt. De vergelijking met afspraken over kernwapens dringt zich op: een wapenstilstand werkt alleen als iedereen meedoet en inspectie toestaat.

Je zou kunnen denken dat hier één bedrijf de aandacht zoekt. Maar de signalen komen van meer kanten. OpenAI, de maker van ChatGPT, wees in een eigen beleidsstuk op precies dezelfde lus en zag de eerste tekenen ervan al in de huidige systemen. Ook een kleinere speler als het Chinese MiniMax meldt eenzelfde versnelling. En er duiken inmiddels start-ups op die zich volledig richten op AI die zichzelf verbetert. Het is dus breder dan de marketingafdeling van één lab.

Hier wordt het concreet voor jou. Tot nu toe kost AI nauwelijks banen; het effect zit hem er vooral in dat bedrijven groeien zonder nieuwe mensen aan te nemen. Maar als AI steeds meer werk overneemt, wordt de vraag onvermijdelijk: bij wie komt de welvaart terecht die zo ontstaat? En precies die vraag belandde deze week op de politieke agenda, op een verrassende manier.

Senator Bernie Sanders, in de VS doorgaans weggezet als radicaal-links, bepleit dat het publiek een belang van vijftig procent neemt in AI-bedrijven, waarbij de opbrengst in een publiek welvaartsfonds vloeit. OpenAI-topman Sam Altman zocht Sanders vorige week op: hij steunt het idee in principe, maar niet die vijftig procent. Aan boord van Air Force One opperde zelfs president Trump een "partnerschap met het Amerikaanse volk". Hij nodigde deze week de top van toonaangevende AI-bedrijven uit op het Witte Huis en wees er fijntjes op dat zijn achterban en die van Sanders het op dit punt verrassend met elkaar eens zijn.

En dat partnerschap is meer dan een losse opmerking. De regering-Trump en OpenAI praten naar verluidt al ruim een jaar over een mogelijk overheidsbelang in het bedrijf. Het idee dat nu op tafel ligt, is opvallend: OpenAI zou aandelen niet verkopen maar wegschenken aan de federale overheid van de VS, zodat het de belastingbetaler niets kost. Die aandelen zouden een "Public Wealth Fund" voeden, een fonds dat gewone burgers laat meedelen in de winst van de AI-hausse. Het was Altman zelf die dit idee al in 2025 bij de regering introduceerde. Helemaal uit de lucht komt het niet vallen: Trump nam eerder al belangen in chipmaker Intel en in IBM, en tekende in februari een decreet voor een eigen staatsfonds. Concrete bedragen of voorwaarden liggen nog niet vast.

Ook in Europa speelt de vraag. De Europese Commissie kwam met een voorstel om Amazon, Microsoft en Google te weren bij de gevoeligste overheidsopdrachten en de Europese datacentercapaciteit in zeven jaar te verdrievoudigen. "We kunnen het ons niet veroorloven afhankelijk te zijn van anderen voor de technologie die onze ziekenhuizen draaiende houdt," zei Commissievoorzitter Von der Leyen. Het VK richtte eerder al een staatsfonds van 500 miljoen pond op om in eigen AI-bedrijven te investeren. De vraag wie zeggenschap heeft over AI en de opbrengsten ervan, is daarmee in één week van de marge naar het hart van de politiek verschoven.

Een gezonde dosis scepsis is op zijn plaats. Techanalist Alberto Romero leest het statement vooral als slimme marketing, vermomd als politieke oproep. Anthropic koerst richting een beursgang (zoals we vorige week schreven, passeerde het zelfs OpenAI als waardevolste AI-bedrijf), en pleit al jaren voor overheidstoezicht, toezicht dat toevallig vooral de gevestigde spelers beschermt. Wie roept dat zijn eigen technologie zó gevaarlijk is, verkoopt en passant ook hoe machtig die technologie is.

Tegelijk is het te makkelijk om het daarmee af te doen. De zorgen komen niet uit de lucht vallen. Cijfers van onderzoeksbureau Epoch AI laten een stijging zien van het aantal ernstige kwetsbaarheden dat in software wordt gevonden, en die stijging valt samen met de komst van krachtige cyberbeveiligingsmodellen van Anthropic (Mythos) en OpenAI. Voorzichtigheid blijft geboden, want zo'n stijging kan meer oorzaken hebben en een direct oorzakelijk verband met die modellen is niet bewezen. Wat wél vaststaat, is dat Anthropics krachtigste model, Mythos, overheden genoeg zorgen baarde dat de EU er wekenlang over onderhandelde voor toegang (ook daarover schreven we eerder). De waarheid ligt waarschijnlijk in het midden: Anthropic heeft een commercieel belang, én de onderliggende vooruitgang lijkt echt.

Tot slot: het is geen uitgemaakte zaak dat dit slecht afloopt. Dezelfde kracht die deze zorgen oproept, kan ook tot grote doorbraken leiden in wetenschap en geneeskunde, van snellere medicijnontwikkeling tot onderzoek dat anders jaren zou kosten. Anthropic zelf benadrukt die belofte net zo hard als de risico's.

Wat dit verhaal vooral laat zien, is dat AI een fase ingaat waarin de techniek niet langer het hele verhaal is. De echte vragen worden maatschappelijk en gaan over werk, over wie de vruchten plukt, en over hoeveel grip we willen houden. Dat die vragen nu zelfs uiteenlopende figuren als Sanders en Trump verbinden, zegt genoeg. Lees de waarschuwingen dus met beide ogen open: niet als sciencefiction, maar ook niet als verkooppraatje.

Google huurt rekenkracht bij de raketten van Elon Musk. In de slag om AI is rekenkracht het nieuwe goud, en Google haalt het nu op een opvallende plek: bij SpaceX. Google gaat het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk vanaf oktober 920 miljoen dollar per maand betalen voor toegang tot AI-chips, een deal van zo'n 30 miljard dollar tot midden 2029. Bijzonder, want SpaceX fuseerde begin dit jaar met Musks AI-bedrijf xAI, dat rechtstreeks met Google concurreert. Voor jou vooral een teken van hoe schaars en kostbaar rekenkracht is geworden: zelfs directe rivalen huren capaciteit bij elkaar om de vraag naar AI bij te benen. En passant onderstreept het waarom de aangekondigde beursgang van SpaceX zo in de belangstelling staat.

De grote AI-bazen schrijven samen een brief tegen biowapens. Concurrenten die elkaar normaal het licht in de ogen niet gunnen, ondertekenden deze week gezamenlijk een brief: de topmannen van OpenAI, Anthropic, Google DeepMind en Microsoft AI. Hun zorg: AI verlaagt de kennisdrempel om biologische dreigingen te maken. Ze vragen het Amerikaanse Congres om bedrijven die kunstmatig DNA verkopen te verplichten hun klanten en bestellingen te screenen, zodat kwaadwillenden niet ongemerkt gevaarlijke genetische sequenties bestellen. Geen reden tot paniek: de brief stelt nadrukkelijk niet dat AI vandaag een biowapen kan bouwen, en het gaat niet over de chatbots die jij gebruikt. Zie het als een rookmelder voor de DNA-toevoerketen, een stille voorzorg waar je hopelijk nooit iets van merkt.

En dan het Black Mirror-moment van de week. Een New Yorks bedrijf, Shift, biedt aan je appartement in New York City gratis schoon te maken. De adder onder het gras: de schoonmaker draagt een opnameapparaat, en de beelden van hoe mensen huishoudelijke klusjes doen, zijn precies waar robots op getraind worden. Je betaalt niets en geeft in ruil de data. Persoonlijke dingen in de opname worden naar eigen zeggen geanonimiseerd. Het is een onthutsend concreet voorbeeld van een nieuw soort ruilhandel: jouw dagelijks leven als trainingsmateriaal. Na schoonmaak in New York mikt Shift op klusjesmannen, reparaties en boodschappen, wereldwijd. Of je het nu briljant of beklemmend vindt, het maakt de abstracte robotrevolutie ineens heel tastbaar.