Drie grote AI-bedrijven proberen op verschillende manieren vast te leggen hoe mensen hun computer gebruiken. Het doel: AI die zelfstandig je werk kan doen. Meta kiest voor de meest vergaande route en legt simpelweg op dat zijn personeel alles opneemt.

De volgende generatie AI moet niet alleen antwoord geven op vragen, maar zelfstandig kunnen klikken, typen en schakelen tussen programma's – net zoals jij dat doet op kantoor. Om zulke AI te bouwen, hebben bedrijven één ding vooral nodig: voorbeelden van hoe mensen werken. En die data blijken ze op verrassend creatieve – en soms verontrustende – manieren te verzamelen.

Deze week kwam naar buiten dat Meta, het moederbedrijf van Facebook en Instagram, een interne tool uitrolt die muisbewegingen en toetsaanslagen van werknemers vastlegt. Een woordvoerder bevestigde tegenover TechCrunch dat de opgenomen data wordt gebruikt om AI-modellen te trainen die zelfstandig taken op een computer kunnen uitvoeren. "Onze modellen hebben voorbeelden nodig van hoe mensen computers gebruiken", liet het bedrijf weten.

Meta staat daarin niet alleen. OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, lanceerde vrijwel tegelijk een functie genaamd Chronicle binnen zijn Codex-app voor programmeurs. Gebruikers kunnen vrijwillig toestemming geven om hun scherm te laten opnemen, zodat de AI leert wat ze doen. En Elon Musks AI-bedrijf xAI werkt samen met Tesla aan een project met de provocerende naam Macrohard – een AI-systeem dat software moet kunnen bedienen als een mens.

https://x.com/OpenAIDevs/status/2046288243768082699 

Omdat de volgende generatie AI niet alleen antwoord moet geven op vragen, maar ook zelfstandig moet kunnen klikken, typen en schakelen tussen programma's – net zoals jij dat doet op kantoor. In vaktermen heet zo'n AI een computer-use model: software die zelfstandig je computer bedient. Om die te bouwen hebben bedrijven één ding vooral nodig: voorbeelden van hoe mensen echt werken. Tekst op internet is niet genoeg – de AI moet zien hoe je van gedachte naar klik komt.

Op korte termijn verandert er weinig in je dagelijkse werk, tenzij je bij Meta werkt. Maar de richting is helder. De AI die hieruit voortkomt, is bedoeld om taken over te nemen die veel kantoorwerkers nu dagelijks doen, zoals:

De AI-assistenten die straks in je werkomgeving opduiken, zullen veel geavanceerder zijn dan de huidige chatbots. Tegelijk groeit de kans dat je werkgever op termijn soortgelijke gesprekken gaat voeren over wat er met jouw schermopnames gebeurt.

De drie aanpakken verschillen sterk in hoeveel keuze de gebruiker heeft.

Bij Meta is meedoen geen vraag meer. Het bedrijf geeft aan dat er "waarborgen zijn om gevoelige inhoud te beschermen" en dat de data alleen voor modeltraining wordt gebruikt, maar wat die waarborgen precies inhouden, is niet openbaar.

Bij OpenAI's Chronicle moet je zelf actief aanzetten dat je scherm wordt opgenomen. De functie is voorlopig alleen beschikbaar voor betalende Pro-abonnees op Mac – en niet in de EU, het VK en Zwitserland. Nederlandse professionals hebben er dus voorlopig niet mee te maken.

OpenAI benadrukt dat schermopnames lokaal op je eigen apparaat blijven staan, niet op hun servers worden bewaard (tenzij de wet dat vereist) en niet worden gebruikt om modellen te trainen. Die formuleringen laten wel wat ruimte voor interpretatie. Wat bijvoorbeeld precies wordt verstaan onder "de wet vereist" is nergens concreet duidelijk gemaakt. Belangrijker nog: de opgeslagen gegevens op je eigen computer zijn níet versleuteld. Andere programma's op je apparaat kunnen er in principe bij.

Musks Macrohard bevindt zich in een vroeger stadium en bestaat vooralsnog vooral uit een vision-statement. Volgens Musk combineert het project Tesla-chips met het Grok-AI-model van xAI om een digitale Optimus te bouwen. Een verwijzing naar Tesla's menselijke robot, maar dan voor op je bureaublad.

De aanpak van Meta brengt serieuze vragen met zich mee. Werknemers worden hier in feite gebruikt om de AI te trainen die hun eigen werk – of dat van collega's elders – mogelijk overbodig maakt.

Ook OpenAI's Chronicle kent risico's waar het bedrijf zelf open over is. In de documentatie staat dat de functie "het risico op prompt-injectieaanvallen vergroot". Met andere woorden: als jouw scherm schadelijke instructies toont (bijvoorbeeld op een besmette website), kan de AI die onbedoeld uitvoeren.

Waarom is dit alles nu ineens zo urgent voor AI-bedrijven? Omdat ze zichzelf hoge doelen hebben gesteld. Dario Amodei, CEO van Anthropic (het bedrijf achter Claude), waarschuwde eerder dat AI binnen vijf jaar de helft van alle kantoorbanen op instapniveau zou kunnen schrappen, met werkloosheidscijfers tussen de 10 en 20 procent als mogelijk gevolg. "We hebben als makers van deze technologie de plicht om eerlijk te zijn over wat eraan komt", zei hij tegen Axios.

Dat soort voorspellingen valt of staat met één voorwaarde: dat AI daadwerkelijk kan doen wat kenniswerkers nu doen. En daarvoor moet de AI eerst leren wat kenniswerk eigenlijk ís, vertaald naar klikken, scrollen en typen, niet alleen in theorie. Daarbij spelen die schermopnames een rol.

Wat Meta nu intern doet, kan over een paar jaar bij meer werkgevers op tafel liggen, zeker als het leidt tot bruikbare AI-assistenten. Goed om daar nu al over na te denken, voordat het gesprek ineens over jouw muisbewegingen gaat.

SpaceX, het ruimtebedrijf van Elon Musk, heeft een deal gesloten om vibecodingstart-up Cursor later dit jaar te kunnen overnemen voor 60 miljard dollar. Cursor maakt software waarmee programmeurs sneller code schrijven met behulp van AI, en groeide in minder dan twee jaar uit tot een van de populairste tools in zijn categorie. De overname zou Musks AI-bedrijf xAI (van de chatbot Grok) een inhaalslag moeten laten maken op concurrenten OpenAI en Anthropic, die inmiddels flink verdienen aan hun eigen codingtools Codex en Claude Code. Cursor zelf geeft aan dat het niet genoeg rekenkracht had om zijn modellen verder te trainen, een probleem dat SpaceX met zijn eigen supercomputers kan oplossen. Zo te zien koopt Musk niet zozeer een product, maar vooral de data en expertise die Cursor heeft opgebouwd over hoe ontwikkelaars werken.

Anthropic worstelt met eigen succes: Claude Code tijdelijk weggehaald bij goedkoper abonnement. Na ophef op sociale media draaide het bedrijf de wijziging terug en noemde het een "kleine test bij 2 procent van nieuwe abonnees". De actie past in een bredere trend: zoals we dinsdag al schreven, loopt Anthropic tegen de grenzen aan van zijn eigen populariteit. Groeichef Amol Avasare gaf aan dat het huidige abonnementsmodel "niet ontworpen is voor dit gebruik" en dat er meer aanpassingen op komst zijn. Voor betalende gebruikers betekent dit dat de voorwaarden van je AI-abonnement de komende tijd kunnen verschuiven – iets om in de gaten te houden als je Claude zakelijk inzet.

https://x.com/TheGeorgePu/status/2046705634331025855/photo/1 

Een kleine groep onbevoegde gebruikers kreeg deze week toegang tot Mythos, een nog niet uitgebracht AI-model van Anthropic, Aldus Bloomberg. Het model wordt normaal gesproken alleen verstrekt aan geselecteerde bedrijven voor onderzoek naar digitale beveiliging. Belangrijk om te nuanceren: de onbevoegden hadden waarschijnlijk logingegevens te pakken gekregen van een partnerbedrijf – de broncode van het model zelf ligt niet op straat. Anthropic zegt het incident te onderzoeken en laat weten dat de toegang verliep via een externe partner. De groep zou Mythos regelmatig hebben gebruikt, maar niet voor kwaadaardige doeleinden. Het incident laat vooral zien hoe lastig het wordt om krachtige AI-modellen afgeschermd te houden, ook als ze nog niet publiek beschikbaar zijn.

Even geen masterclass deze week in verband met de vakantie. De volgende staat gepland op donderdag 7 mei om 12:00 uur. Omdat we even de tijd hebben, zijn we benieuwd naar jullie input!

Een van de meest gestelde vragen in de chat tijdens de masterclasses gaat over Microsoft Copilot, voor veel mensen met een kantoorbaan de enige AI waar ze mee mogen werken. Wietse gaat zich erin onderdompelen en wil graag van jullie weten waar je tegenaan loopt, wat je al hebt geprobeerd en wat je wil leren.

Laat het weten via link.aireport.nl/copilot, dan duikt Wietse erin!

Een poster voor je evenement. Een grafiek voor je presentatie. Een mock-up van een app-idee. Een kaart met je kantoorlocaties. Tot voor kort had je daar een ontwerper, Canva of een flinke dosis Photoshop-kennis voor nodig. Die tijd is voorbij.

OpenAI lanceerde zojuist ChatGPT Images 2.0: een ingrijpend verbeterde beeldgenerator die tekst correct rendert, instructies precies opvolgt, en visuals maakt die je zonder nabewerking kunt gebruiken in presentaties, socialmediaberichten en marketingmateriaal. We hebben het uitgebreid uitgetest en de resultaten spreken voor zich.