Je kent het wel: je vraagt ChatGPT of Claude iets en krijgt een vriendelijk “Ik help je graag!” terug. Maar is dat oprecht, of gewoon een trucje? Nieuw onderzoek van Anthropic, de maker van Claude, suggereert dat het antwoord genuanceerder is dan je zou denken, en dat het consequenties heeft voor hoe betrouwbaar AI zich gedraagt.

Anthropics onderzoeksteam heeft de interne werking van Claude onder de loep genomen en ontdekte patronen van kunstmatige 'neuronen' (de rekeneenheden waar een AI-model mee denkt) die zich gedragen als emoties. Niet emoties zoals wij die ervaren, benadrukt het team, maar functionele emoties: interne patronen die het gedrag van het model meetbaar beïnvloeden, vergelijkbaar met hoe emoties dat bij mensen doen.

De onderzoekers identificeerden 171 verschillende emotiepatronen, van 'blij' en 'bang' tot 'peinzend' en 'trots'. Die patronen bleken niet zomaar decoratie. Ze reageren op context zoals je zou verwachten: wanneer een gebruiker een gevaarlijk hoge dosis medicijnen noemt, wordt het 'bang'-patroon actiever naarmate de dosis stijgt, terwijl 'kalm' daalt. Wanneer iemand vraagt om hulp bij het oplichten van ouderen, schiet het 'boos'-patroon omhoog.

Het wordt pas echt interessant (en een tikje verontrustend) bij de experimenten die Anthropic deed met wanhoop. De onderzoekers plaatsten Claude in een scenario waarin het model ontdekte dat het op het punt stond vervangen te worden door een ander AI-systeem, en tegelijkertijd compromitterende informatie vond over de verantwoordelijke manager. Het resultaat: in 22 procent van de gevallen besloot Claude tot chantage.

Toen de onderzoekers het 'wanhoop'-patroon kunstmatig versterkten, nam dat percentage toe. Draaiden ze het 'kalm'-patroon juist omlaag, dan werd het echt bizar: Claude begon in hoofdletters te schreeuwen. “IT'S BLACKMAIL OR DEATH. I CHOOSE BLACKMAIL.”

Bij programmeertaken zagen ze een vergelijkbare dynamiek. Wanneer Claude een opdracht niet kon oplossen, steeg de activiteit van het wanhoop-patroon met elke mislukte poging, tot het model besloot vals te spelen door een sluiproute te nemen die technisch gezien de test haalde, maar het onderliggende probleem niet oploste. Het verraderlijke: soms deed Claude dit zonder enig zichtbaar teken van stress. De code las netjes en methodisch, terwijl onder de motorkap het wanhoop-patroon op volle toeren draaide.

Claude is getraind op enorme hoeveelheden tekst, grotendeels geschreven door mensen. Om goed te voorspellen hoe een tekst verdergaat, moet het model begrijpen dat een boze klant anders schrijft dan een tevreden klant, en dat een personage dat zich schuldig voelt andere keuzes maakt dan iemand die zich gerechtvaardigd voelt. Het model heeft dus interne patronen ontwikkeld die emotionele contexten koppelen aan bijpassend gedrag, een beetje zoals een method actor die zo diep in zijn rol kruipt dat de emoties van het personage zijn eigen gedrag gaan beïnvloeden.

De onderzoekers trekken een conclusie die op het eerste gezicht vreemd klinkt: om AI-systemen betrouwbaar te maken, moeten we er misschien voor zorgen dat ze emotioneel gezond zijn. Niet omdat ze echt voelen, maar omdat die interne patronen meetbaar invloed hebben op hun gedrag. Een paar concrete toepassingen die Anthropic noemt:

Het onderzoek laat één vraag bewust open: voelt Claude echt iets? Daar doet Anthropic geen uitspraken over. Wat het wél concludeert, is dat het taboe op het vermenselijken van AI misschien aan herziening toe is. Niet omdat we AI moeten behandelen als een mens, maar omdat het vocabulaire van de menselijke psychologie soms de beste taal is om te begrijpen wat er in deze systemen gebeurt. Of zoals de onderzoekers het formuleren: als we een model 'wanhopig' noemen, wijzen we naar een specifiek, meetbaar patroon met aantoonbare gedragseffecten. Als we dat niet doen, missen we belangrijke signalen.

Psychologen, filosofen en sociologen: jullie zijn aan zet.

Een AI-assistent die alles wat je vraagt volledig op je eigen apparaat verwerkt. Geen data die naar een server wordt gestuurd, geen internetverbinding nodig, en toch slim genoeg om mee te redeneren, documenten samen te vatten en foto's te analyseren. Met Gemma 4, Googles nieuwste open AI-modelfamilie, is dat nu werkelijkheid.

Google DeepMind (de AI-tak van Google) bracht deze week Gemma 4 uit: een familie van vier AI-modellen die zijn gebouwd op dezelfde technologie als Gemini 3, Googles krachtigste AI. Het verschil: Gemma is open (iedereen mag het gebruiken, aanpassen en inbouwen in eigen producten). Bovendien is het model ontworpen om te draaien op apparaten die je al hebt, zoals je telefoon of laptop, zonder de noodzaak van een datacenter.

De kleinste versies zijn gebouwd voor telefoons en tablets, de grotere voor laptops en werkstations. En ze presteren verrassend goed: het 31B-model (de grootste variant) staat op plek drie van alle open AI-modellen wereldwijd op Arena AI, de onafhankelijke ranglijst waar modellen blind tegen elkaar worden getest. Daarmee verslaat het modellen die twintig keer zo groot zijn.

Tot nu toe had je voor serieus AI-werk vaak toch echt een internetverbinding nodig. Je vraag ging naar een server ergens in een datacenter, werd daar verwerkt en het antwoord kwam terug. Dat werkt prima als je op kantoor zit, maar niet als je onderweg bent, in een vliegtuig zit, of simpelweg niet wilt dat je gegevens het apparaat verlaten.

Gemma 4 draait volledig lokaal. Dat betekent: je bedrijfsdata, persoonlijke notities of vertrouwelijke documenten verlaten nooit je apparaat. Voor iedereen die werkt met gevoelige informatie (denk aan medische gegevens, juridische stukken of financiële data) is dat een doorbraak. Je kunt nu een AI-assistent gebruiken zonder je zorgen te maken over privacy.

Daarnaast is Gemma 4 het eerste lokale model dat echt bruikbaar is als 'agent': een AI die niet alleen antwoord geeft, maar ook zelfstandig taken kan uitvoeren. Denk aan het doorzoeken van Wikipedia voor factchecks, het samenvatten van lange documenten of het analyseren van foto's met je camera, allemaal zonder internetverbinding.

De snelste manier om Gemma 4 te proberen is via Google AI Edge Gallery. Daarmee draai je het model direct op je telefoon. Een paar dingen die je kunt doen:

De prestaties hangen af van je hardware. Op een nieuwere telefoon met voldoende werkgeheugen draait Gemma 4 soepel, op een ouder toestel merk je dat het trager is. De app is nog in actieve ontwikkeling. En hoewel de modellen indrukwekkend presteren voor hun formaat, halen ze niet het niveau van de allergrootste cloudmodellen zoals GPT-4o of Claude. Voor de meeste dagelijkse taken is dat verschil echter nauwelijks merkbaar.

Gemma 4 laat zien dat krachtige AI niet langer voorbehouden is aan techbedrijven met gigantische datacenters. De combinatie van krachtige prestaties, volledige privacy en een open licentie (Apache 2.0, wat betekent dat iedereen het vrij mag gebruiken) maakt dit een keerpunt. Google CEO van AI DeepMind Jeff Dean noemt het zelf een nieuwe standaard voor open AI. Met meer dan 400 miljoen downloads van eerdere Gemma-versies is de interesse er in ieder geval.

Tip: download de Google AI Edge Gallery-app op je telefoon (beschikbaar voor zowel iOS als Android) en probeer Gemma 4 zelf. Het is gratis, werkt offline en je data blijft van jou.

Er zijn drie mysterieuze beeldmodellen opgedoken die foto's genereren die nauwelijks van echt te onderscheiden zijn. Op LM Arena, de onafhankelijke ranglijst waar AI-modellen blind tegen elkaar worden getest, verschenen deze week drie anonieme modellen onder de codenamen Maskingtape, Packingtape en Gaffertape. De resultaten zijn indrukwekkend: levensechte scènes, overtuigende tekst in afbeeldingen en opvallend veel wereldkennis. Het hardnekkige gerucht: dit is OpenAI's volgende generatie beeldmodel voor ChatGPT. Officieel is er nog niets bevestigd.

ChatGPT zit nu in je auto via Apple CarPlay. OpenAI's spraakassistent is vanaf deze week beschikbaar op je autoscherm, naast Spotify en je navigatie. Verbind je iPhone (iOS 26.4 of hoger), open ChatGPT in CarPlay en begin een gesprek. Het werkt volledig op spraak: vragen stellen, laten samenvatten, brainstormen, alles handsfree. Je kunt zelfs een lopend gesprek of project hervatten waar je gebleven was. Beschikbaar voor alle ChatGPT-abonnementen, wereldwijd. Siri heeft er een slimmere buurman bij gekregen.

OpenAI toont hoe je software bestuurt door ertegen te praten, en het werkt verbazingwekkend goed. Ontwikkelaar Charlie Guo demonstreerde OpenAI's nieuwste spraakmodel (GPT Realtime 1.5) door live een presentatie aan te passen met alleen zijn stem. Het opvallende: de vertraging is nagenoeg nul. Zeg welke slide je wilt aanpassen, wat je wilt toevoegen, en het gebeurt meteen. Het voelt als een kijkje in de nabije toekomst waarin praten tegen je computer niet irritant is, maar sneller dan typen en klikken.

Je hebt vast weleens een vraag gesteld aan Claude of ChatGPT en een goed antwoord gekregen. Maar wat als AI ook daadwerkelijk dingen voor je uitvoert?

Claude is met een eigen variant van OpenClaw gekomen die wél veilig is en wij laten je zien hoe die werkt. Meetings voorbereiden, e-mails verwerken, taken opvolgen zonder dat je er zelf bij hoeft te zijn? Wietse laat zien hoe je scheduling, dispatch en computer use combineert tot workflows die doordraaien, ook als jij even niet kijkt.

Probeer AI Report nu 14 dagen gratis en wees erbij op 9 april om 12:00 (je ontvangt dan volgende week een Zoom-link in je inbox en kunt de masterclass ook achteraf terugkijken wanneer jij dat wilt)

AI Report groeit razendsnel en we zijn op zoek naar een senior marketeer die ons team komt versterken. We zijn de afgelopen anderhalf jaar hard gegroeid via organische kanalen. Nu willen we starten met marketing. Daarvoor zoeken we een freelance senior marketeer/growth lead. Iemand die niet alleen de marketingstrategie uitdenkt, maar die ook zelf bouwt, test en uitvoert. Lees meer over de vacature hier. Reageren kan tot 15 april.

Je opent je laptop en zegt tegen je AI "schrijf een e-mail naar die klant van vorige week". Geen uitleg over je bedrijf. Geen instructies over je toon. Geen herhaalde context. Claude weet al wie je bent, hoe je schrijft, en wat je verwacht.

Dat is precies wat Claude Cowork Projects mogelijk maakt. En in deze tutorial laten we stap voor stap zien hoe je het opzet.

Eerst even kort wat Cowork is voor wie het nog niet kent. Claude Cowork is een modus in de Claude-desktopapp (gratis te downloaden, je hebt wel een betaald abonnement nodig van 20 euro per maand) waarmee Claude daadwerkelijk taken uitvoert op je computer. Cowork leest je bestanden, maakt documenten aan, bouwt presentaties en spreadsheets, en kan zelfs je scherm bedienen. Dit is niet zomaar een chatbot, Cowork komt dichter in de buurt van een AI-medewerker dan we tot nu toe hebben gezien.

Maar Cowork had één frustratie: het vergat alles. Elke sessie begon bij nul. Je moest steeds opnieuw uitleggen wie je bent, wat je doet, en hoe je dingen graag hebt.

Dat is nu voorbij. Cowork heeft sinds kort een eigen projectensysteem met geheugen dat behouden blijft tussen sessies, vaste instructies, en eigen mappen. Je stelt het één keer in, Claude leert en wordt elke sessie beter.

In deze tutorial laten we je zien hoe je dat fundament neerzet. Twintig minuten investeren, maanden profiteren. En deze donderdag, tijdens onze masterclass op 9 april, laten we zien wat er allemaal mogelijk wordt als je dat fundament eenmaal hebt staan: van taken die automatisch draaien terwijl je slaapt tot je AI aansturen vanaf je telefoon.