De drie grootste AI-bedrijven ter wereld – xAI (de maker van Grok), OpenAI (de maker van ChatGPT) en Anthropic (de maker van Claude) – kondigden de afgelopen weken allemaal plannen aan voor een beursgang dit jaar. De haast waarmee dat moet gebeuren, geeft misschien wel een realistischer beeld van de staat van de AI-industrie dan alle technische doorbraken die we de afgelopen maanden zagen.

Elon Musk, eigenaar van onder meer Tesla en het sociale medium X, publiceerde vorige week de prospectus waarmee SpaceX (sinds februari dit jaar het moederbedrijf van xAI) zijn beursgang in gang zet. Musk mikt in juni op een notering op de Amerikaanse technologiebeurs Nasdaq, waar hij zo'n 75 miljard dollar hoopt op te halen. Als dat lukt, zou het de grootste beursintroductie ooit zijn. Kort daarna lekte uit dat ook OpenAI en Anthropic een beursgang voorbereiden, voor respectievelijk september en ‘later dit jaar’.

Drie bedrijven, drie beursgangen, in minder dan een half jaar. Wat is hier aan de hand?

De markt voor dit soort grote, risicovolle beursgangen is niet onbeperkt. Als het aandeel SpaceX mocht tegenvallen bij beleggers, wordt het voor de andere partijen waarschijnlijk moeilijker om een goede prijs te bedingen. Wie het eerst is, kan de toon dicteren. Dat is een van de redenen dat de AI-labs zo’n haast hebben.

Die haast heeft ook een diepere oorzaak. AI-bedrijven verbranden geld op een schaal die moeilijk te bevatten is. Hoewel Anthropic dit kwartaal voor het eerst een operationele winst verwacht te boeken, gaf de maker van Claude in het eerste kwartaal van dit jaar nog 71 cent aan rekenkracht uit voor elke dollar omzet. OpenAI verwacht de komende vier jaar 115 miljard dollar uit te geven aan datacenters, onderzoek en verdere groei. En xAI boekte vorig jaar een verlies van 6,3 miljard dollar.

Die rekeningen moeten ergens van worden betaald. Een beursgang is dan al snel de meest effectieve manier om snel aan vers kapitaal te komen.

Begin dit jaar nam Musk een opvallende stap: hij voegde het AI-lab xAI samen met SpaceX.

De voornaamste reden hiervoor is financieel van aard. xAI heeft een enorme supercomputer gebouwd in de Amerikaanse staat Tennessee, maar het eigen AI-model Grok telt vooralsnog maar 117 miljoen gebruikers per maand – een fractie van het aantal gebruikers van ChatGPT. De rekencapaciteit wordt daardoor maar gedeeltelijk benut, een kostbare en ongewenste situatie. Om het verlies te beperken verhuurt xAI die overtollige capaciteit aan concurrent Anthropic, dat er graag 1,25 miljard dollar per maand voor neertelt. Maar dat is slechts een doekje voor het bloeden.

De echte oplossing is de fusie zelf. Door xAI onder te brengen bij SpaceX, verdwijnen de verliezen van het AI-lab in de bredere balans van een bedrijf dat wél bewezen inkomsten heeft in de vorm van Starlink – het satellietnetwerk voor internettoegang dat inmiddels tien miljoen klanten heeft en vorig jaar 4,4 miljard dollar winst maakte. Een verlieslatend AI-bedrijf naar de beurs brengen is moeilijk. Een ruimtevaartbedrijf mét een AI-divisie is een veel aantrekkelijker verhaal.

Er is nog iets wat opvalt aan deze beursgang.

Bij een gewone beursgang krijgen aandeelhouders inspraak: zij kunnen bestuurders wegsturen als het de verkeerde kant opgaat met het bedrijf. Bij SpaceX werkt dat anders. Musk behoudt na de beursgang 85 procent van de stemrechten. Wie aandelen SpaceX koopt, koopt dus geen invloed. Die investeerder krijgt slechts de mogelijkheid om mee te varen op de beslissingen van één persoon, zonder correctiemechanisme. Dat is ongebruikelijk, zelfs voor de techwereld.

SpaceX boekte vorig jaar een operationeel verlies van 2,6 miljard dollar, en in het eerste kwartaal van 2026 liep het verlies verder op naar 4,3 miljard. In zijn beursprospectus schat het bedrijf dat zijn toekomstige markt 28.500 miljard dollar waard is – ruwweg gelijk aan de hele Amerikaanse economie. Dat zijn grote woorden voor een bedrijf dat de laatste kwartalen meer dan een miljard dollar per maand verliest.

Ook bij OpenAI zijn er tekenen van druk. Het bedrijf miste de afgelopen maanden meerdere interne omzet- en gebruikersdoelstellingen door toenemende concurrentie van Google en Anthropic. Geen sterk startpunt voor een beursgang.

Marktstrategen trekken parallellen met de dotcombubbel van eind jaren negentig. En de schaal rechtvaardigt die vergelijking: de gehele Amerikaanse beursmarkt haalde in de tien jaar tussen 2016 en 2025 in totaal 469 miljard dollar op. De drie beursgangen samen willen een vergelijkbaar bedrag ophalen, maar dan in twee kwartalen. Maar ook los van de schaal zijn er twijfels. Portfoliomanager William de Gale van BlueBox Asset Management stelt het onomwonden: “Als OpenAI en Anthropic niet winstgevend worden, valt dit hele verhaal uit elkaar.”

Wie er hoe dan ook profiteert van deze wedloop, is NVIDIA. Dit Amerikaanse chipbedrijf maakt de gespecialiseerde processors waar vrijwel alle AI-systemen op draaien. Vorige week maakte NVIDIA de kwartaalcijfers bekend: een omzet van 81,6 miljard dollar, 85 procent meer dan het jaar ervoor.

Als gebruiker van AI-tools merk je hier op de korte termijn waarschijnlijk weinig van – ChatGPT, Grok, Claude en vergelijkbare diensten blijven gewoon beschikbaar. Maar de beursgangen hebben wél gevolgen voor hoe deze diensten zich de komende jaren zullen ontwikkelen.

Beursgenoteerde bedrijven moeten elk kwartaal hun resultaten laten zien. Dat betekent meer druk op winstgevendheid – met als mogelijk gevolg dat gratis versies van AI-tools worden ingeperkt, abonnementsprijzen stijgen, of dat bedrijfsdiensten voorrang krijgen boven consumentenproducten.

De wedloop naar de beurs is ook een wedloop om de toekomst van AI te bepalen. Welk bedrijf uiteindelijk het meeste kapitaal ophaalt, kan de meeste computers kopen, de meeste engineers aantrekken en de technologie het snelst ontwikkelen. En dat heeft invloed op de tools die jij over twee jaar gebruikt.

Disclaimer: de informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen beleggingsadvies.

Project Glasswing boekt resultaat – en brede release Mythos komt dichterbij Eerder schreven we over Project Glasswing: het programma waarmee Anthropic zijn krachtigste beveiligingsmodel Claude Mythos onder strikte voorwaarden beschikbaar stelt aan een select gezelschap grote techbedrijven. Een maand na de start zijn de eerste resultaten binnen, en die liegen er niet om. De deelnemende organisaties hebben samen al meer dan tienduizend kritieke beveiligingslekken gevonden in veelgebruikte software. Zo ontdekte Mozilla met Mythos meer dan tien keer zoveel kwetsbaarheden in zijn Firefox-browser als met eerdere AI-tools.

Als aanvulling op Glasswing lanceert Anthropic nu Claude Security: een tool waarmee bedrijven hun eigen software kunnen laten doorlichten. In de eerste drie weken dichtten zakelijke klanten hiermee al meer dan 2100 lekken.

En er is nog een ontwikkeling: in de broncode staan signalen over een aankomende versie genaamd Mythos 1, specifiek bedoeld voor Claude Code en Claude Security. Anthropic geeft aan dat een bredere publieke lancering van de Mythos-modellen mogelijk wordt zodra de juiste beveiligingsmaatregelen zijn geïmplementeerd. Wanneer dat zal zijn, is vooralsnog onduidelijk.

Malta geeft inwoners gratis toegang tot ChatGPT Malta, met zo'n 540.000 inwoners het kleinste land in de EU, is het eerste land dat al zijn inwoners gratis toegang geeft tot ChatGPT Plus, de betaalde versie van de AI-assistent die normaal 20 dollar per maand kost. Doel: ervoor zorgen dat ook mensen zonder technische achtergrond kunnen meeprofiteren van AI. De deal is gesloten tussen de Maltese overheid en OpenAI, de maker van ChatGPT. Er is wel één voorwaarde: inwoners moeten eerst een cursus digitale AI-vaardigheden afronden, ontwikkeld door de Universiteit van Malta. Die cursus duurt ongeveer twee uur. Daarna krijgen burgers een jaar lang gratis toegang, naar keuze ChatGPT Plus of Microsoft 365 Copilot, de AI-assistent van Microsoft.

Big tech lobbyt Trumps AI-veiligheidsplan kapot De Amerikaanse president Trump stond op het punt een besluit te tekenen dat AI-bedrijven zou verplichten hun nieuwe modellen te laten controleren door de Amerikaanse overheid. Puur op vrijwillige basis, zonder juridische consequenties. Opvallend voor een president die AI vorig jaar nog omschreef als "een pasgeboren baby die moet kunnen groeien, vrij van politieke inmenging en domme regels". Maar enkele uren voor de ondertekening belde een aantal techleiders Trump om hem op andere gedachten te brengen. Elon Musk, Mark Zuckerberg en David Sacks (voormalig AI-adviseur van het Witte Huis) waarschuwden Trump dat het besluit de Amerikaanse concurrentiepositie ten opzichte van China zou schaden.

Trump trok daarop het besluit in. De ontwikkeling van Claude Mythos verontrustte de Amerikaanse regering genoeg om minimaal toezicht te overwegen. Minimaal is nog zacht uitgedrukt: het besluit had geen enkele juridische afdwingkracht en bevatte expliciete garanties dat het geen vergunningsstelsel zou worden. Zelfs dát was de techindustrie te veel. Zinvolle AI-regulering onder Trump lijkt daarmee verder weg dan ooit. En met techbedrijven die honderden miljoenen investeren in kandidaten met pro-tech opvattingen voor de tussentijdse verkiezingen, wordt dat de komende jaren niet anders.

Je zet straks de duurste handtekening van je leven. Vandaag leer je hoe je voorkomt dat je iets mist in de kleine lettertjes.

In deel 1 bouwden we je AI-aankoopmakelaar: de coach die jou hielp het juiste huis te vinden, te beoordelen en een bod uit te brengen. Tot zover de spannende fase. Maar dan komt er een berg papier op je af waar elke koper nerveus van wordt: de koopovereenkomst, de technische omschrijving, eventueel een aannemerscontract. Documenten van tientallen pagina's vol jargon, ontbindende voorwaarden en termijnen die ineens cruciaal blijken te zijn.

Hier loopt de gemiddelde koper vast. Niet omdat ze dom zijn, maar omdat het begrijpen van juridische taal een vak apart is. Je notaris kan helpen, maar die heeft een halfuur voor je gepland en gaat ervan uit dat je de stukken al hebt gelezen. Dus daar zit je dan, op zaterdagavond, met een papierwinkel en een glas wijn.

Goed nieuws: dit is precies waar AI uitblinkt. Niet om de notaris te vervangen, maar om jou voor te bereiden zodat je dat halfuur écht goed gebruikt.